GİB e-Fatura ve e-Arşiv Paketlerinde Yeni Değişiklikler – Ağustos 2026

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından 27.07.2026, 11.08.2026 ve 24.08.2026 tarihlerinde yayımlanan e-Belge paket güncellemeleriyle birlikte e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye süreçlerinde çeşitli alanlar için yeni zorunluluklar ve format kontrolleri getirildi.

Yapılan düzenlemeler özellikle şarj ve şarj hizmeti faturaları, IDIS belgeleri, irsaliye plaka bilgileri, kamu ödemeleri ve kısmi istisna kodları açısından yazılım tarafında dikkat edilmesi gereken değişiklikler içeriyor.

Bu değişiklikler yalnızca UBL-TR çıktısında alan eklenmesi anlamına gelmiyor. Bazı alanlarda format ve zorunluluk kontrolleri de uygulanacağından, belge oluşturma aşamasında gerekli kontrollerin yapılması önem taşıyor.

Aşağıda öne çıkan değişiklikleri ve UBL tarafındaki karşılıklarını özetliyoruz.

1. Şarj ve Şarj Hizmeti Belgelerinde Değişiklikler

Elektrikli araç şarj hizmetlerine ilişkin faturalarda yeni kontroller getirildi.

Bu kapsamda SARJ ve SARJANLIK türündeki faturalar için bazı bilgiler zorunlu hale getirildi.

1.1. Plaka Bilgisi Zorunlu

SARJ veya SARJANLIK türündeki faturalarda plaka bilgisinin gönderilmesi zorunlu hale geldi.

Plaka bilgisi yalnızca;

• Büyük harf
• Rakam
• Alt çizgi (_)
• Tire (-)

karakterlerinden oluşmalıdır.

Örneğin:

• 34ABC123 → Geçerli
• ABC-123 → Geçerli

Plaka bilgisi aşağıdaki UBL alanında gönderilmelidir:

<cac:AccountingCustomerParty>
    <cac:Party>
        <cac:PartyIdentification>
            <cbc:ID schemeID="PLAKA">34ABC123</cbc:ID>
        </cac:PartyIdentification>
    </cac:Party>
</cac:AccountingCustomerParty>

Bu kontrol e-Arşiv belgeleri için de geçerlidir.

Dolayısıyla yazılım tarafında SARJ ve SARJANLIK türündeki faturalar oluşturulurken plaka alanının hem zorunluluk hem de karakter formatı açısından kontrol edilmesi gerekir.

1.2. Şarj Başlangıç ve Bitiş Bilgileri Zorunlu

SARJ ve SARJANLIK türündeki faturalarda şarj işleminin;

• Başlangıç tarihi
• Başlangıç saati
• Bitiş tarihi
• Bitiş saati

bilgilerinin gönderilmesi zorunlu hale getirildi.

Bu bilgiler UBL içerisinde InvoicePeriod ana etiketi altında yer almalıdır.

Örnek:

<cbc:InvoiceTypeCode>SARJ</cbc:InvoiceTypeCode>

<cac:InvoicePeriod>
    <cbc:StartDate>2026-08-18</cbc:StartDate>
    <cbc:StartTime>10:15:00</cbc:StartTime>
    <cbc:EndDate>2026-08-18</cbc:EndDate>
    <cbc:EndTime>11:05:00</cbc:EndTime>
</cac:InvoicePeriod>

Burada yalnızca tarih bilgisinin bulunması yeterli olmayacağından, uygulamaların tarih ve saat bilgilerinin tamamını oluşturacak şekilde güncellenmesi gerekiyor.

1.3. ESURaporID Formatı Değişti

SARJ türündeki faturalarda ESURaporID bilgisinin GUID formatında olması gerekiyor.

Bir faturada birden fazla ESURaporID bulunabilir.

Bilgi, AdditionalDocumentReference alanında gönderilmeli ve aynı alanda tarih bilgisi de bulunmalıdır.

Örnek:

<cbc:InvoiceTypeCode>SARJ</cbc:InvoiceTypeCode>

<cac:AdditionalDocumentReference>
    <cbc:ID schemeID="ESURaporID">
        550e8400-e29b-41d4-a716-446655440000
    </cbc:ID>
    <cbc:IssueDate>2026-08-18</cbc:IssueDate>
</cac:AdditionalDocumentReference>

Bu nedenle yazılım tarafında ESURaporID üretimi veya aktarımı yapılırken GUID formatının ayrıca kontrol edilmesi önem taşıyor.

1.4. Şarj Ünitesi Seri Numarası Zorunlu

SARJANLIK türündeki faturalarda şarj ünitesine ait seri numarasının gönderilmesi zorunlu hale getirildi.

Seri numarası, fatura satırındaki ItemInstance altında SerialID alanında gönderilmelidir.

Örnek:

<cbc:InvoiceTypeCode>SARJANLIK</cbc:InvoiceTypeCode>

<cac:InvoiceLine>
    <cbc:ID>1</cbc:ID>
    <cbc:InvoicedQuantity unitCode="C62">1</cbc:InvoicedQuantity>

    <cac:Item>
        <cbc:Name>Elektrikli Araç Şarj Hizmeti</cbc:Name>

        <cac:ItemInstance>
            <cbc:SerialID>SARJCIHAZ123456</cbc:SerialID>
        </cac:ItemInstance>
    </cac:Item>
</cac:InvoiceLine>

Bu kontrol de e-Arşiv belgeleri açısından geçerlidir.

2. IDIS Belgelerinde Sevkiyat Numarası Kontrolü

IDIS kapsamında düzenlenen fatura ve irsaliyelerde SEVKIYATNO alanına ilişkin format kontrolü getirildi.

Sevkiyat numarası artık yalnızca aşağıdaki formatlardan birinde kabul edilecek:

• SE-0000000
• ES-0000000

Örneğin:

ES-1234567

veya

SE-1234567

UBL örneği:

<cac:PartyIdentification>
    <cbc:ID schemeID="SEVKIYATNO">ES-1234567</cbc:ID>
</cac:PartyIdentification>

Bu formatların dışındaki değerlerin kullanılması halinde belge hata alabileceğinden, IDIS belgeleri oluşturulurken sevkiyat numarasının format kontrolünün uygulama tarafında yapılması önemlidir.

3. e-İrsaliye Plaka Bilgilerinde Yeni Kontroller

İrsaliye belgelerinde plaka kontrollerine yönelik yeni bir yapı getirildi.

Önemli değişikliklerden biri, araç plakası ile dorse plakasının birbirinden ayrıştırılması.

Ayrıca Türkiye plakaları ile yabancı plakalar için farklı schemeID ve format kontrolleri uygulanıyor.

3.1. Araç Plakası

İrsaliyede DriverPerson (şoför) bilgisi bulunuyorsa araç plakasının da bulunması zorunlu hale geliyor.

Türkiye plakaları için:

<cbc:LicensePlateID schemeID="PLAKA">34ABC123</cbc:LicensePlateID>

Yabancı plakalar için ise:

<cbc:LicensePlateID schemeID="YABANCIPLAKA">H-D135</cbc:LicensePlateID>

kullanılmalıdır.

Örnek UBL:

<cac:Shipment>
    <cac:ShipmentStage>
        <cac:TransportMeans>
            <cac:RoadTransport>
                <cbc:LicensePlateID schemeID="PLAKA">
                    34ABC123
                </cbc:LicensePlateID>
            </cac:RoadTransport>
        </cac:TransportMeans>
    </cac:ShipmentStage>
</cac:Shipment>

Yabancı plaka örneği:

<cac:Shipment>
    <cac:ShipmentStage>
        <cac:TransportMeans>
            <cac:RoadTransport>
                <cbc:LicensePlateID schemeID="YABANCIPLAKA">
                    H-D135
                </cbc:LicensePlateID>
            </cac:RoadTransport>
        </cac:TransportMeans>
    </cac:ShipmentStage>
</cac:Shipment>

Buradaki önemli nokta, yabancı plakaların Türkiye plakalarından farklı şekilde değerlendirilmesi ve schemeID bilgisinin buna göre gönderilmesidir.

3.2. Dorse Plakası

Dorse plakası araç plakasından ayrı bir UBL alanında gönderilmelidir.

Dorse plakası için zorunluluk bulunmamaktadır.

Ancak dorse bilgisi gönderilecekse hem schemeID hem de plaka değeri ilgili format kurallarına uygun olmalıdır.

Türkiye Dorse Plakaları

Türkiye dorse plakaları:

01-81 il kodu + büyük harf + rakam

formatında olmalıdır.

Kullanılabilecek schemeID değerleri:

DORSE

veya

DORSEPLAKA

Örnek:

<cac:Shipment>
    <cac:TransportHandlingUnit>
        <cac:TransportEquipment>
            <cbc:ID schemeID="DORSEPLAKA">34ABC123</cbc:ID>
        </cac:TransportEquipment>
    </cac:TransportHandlingUnit>
</cac:Shipment>

Yabancı Dorse Plakaları

Yabancı dorse plakalarında;

• Büyük harf
• Rakam
• Alt çizgi (_)
• Tire (-)

karakterleri kullanılabilir.

Kullanılabilecek schemeID değerleri:

YABANCIDORSE

veya

YABANCIDORSEPLAKA

Örnek:

<cac:Shipment>
    <cac:TransportHandlingUnit>
        <cac:TransportEquipment>
            <cbc:ID schemeID="YABANCIDORSEPLAKA">D-BC123</cbc:ID>
        </cac:TransportEquipment>
    </cac:TransportHandlingUnit>
</cac:Shipment>

Bu değişiklik özellikle e-İrsaliye yazılımları açısından önemli. Çünkü daha önce tek bir plaka alanı üzerinden yürütülen işlemlerde artık araç ve dorse bilgilerinin ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

4. İade Edilen Fatura Bilgisi, Ödemeyi Yapacak Birim ve IBAN Bilgileri

Yayımlanan değişikliklerde bazı belgelerde ek bilgilerin UBL içerisinde gönderilebilmesine yönelik alanlar da bulunuyor.

4.1. İade Edilen Fatura Bilgisi

İade edilen faturaya ilişkin bilgiler BillingReference altında gönderilebilir.

Örnek:

<cac:BillingReference>
    <cac:InvoiceDocumentReference>
        <cbc:ID>ABC2025000000013</cbc:ID>
        <cbc:IssueDate>2026-08-16</cbc:IssueDate>
        <cbc:DocumentTypeCode>İADE</cbc:DocumentTypeCode>
        <cbc:DocumentType>İade Edilen Fatura</cbc:DocumentType>
    </cac:InvoiceDocumentReference>
</cac:BillingReference>

Bu alan sayesinde iade işleminin hangi faturaya ilişkin olduğunun UBL içerisinde daha açık şekilde ifade edilmesi mümkün hale geliyor.

4.2. Ödemeyi Yapacak Harcama Birimi VKN Bilgisi

Ödemeyi gerçekleştirecek harcama birimine ait VKN bilgisi BuyerCustomerParty içerisinde gönderilebilir.

Örnek:

<cac:BuyerCustomerParty>
    <cac:Party>
        ...
        <cac:PartyIdentification>
            <cbc:ID schemeID="VKN">1288331521</cbc:ID>
        </cac:PartyIdentification>
        ...
    </cac:Party>
</cac:BuyerCustomerParty>

Bu alan özellikle kamu kurumlarıyla gerçekleştirilen işlemler açısından dikkat edilmesi gereken bir yapı olarak öne çıkıyor.

4.3. Ödemenin Yapılacağı IBAN Bilgisi

Ödemenin gerçekleştirileceği IBAN bilgisi PaymentMeans altında PayeeFinancialAccount kullanılarak gönderilebilir.

Örnek:

<cac:PaymentMeans>
    <cbc:PaymentMeansCode>ZZZ</cbc:PaymentMeansCode>

    <cac:PayeeFinancialAccount>
        <cbc:ID>TR360006234999816863897812</cbc:ID>
        <cbc:CurrencyCode>TRY</cbc:CurrencyCode>
    </cac:PayeeFinancialAccount>
</cac:PaymentMeans>

Böylece ödeme yapılacak hesap ve para birimi bilgileri UBL içerisinde açık şekilde taşınabilir.

5. Yeni Kısmi İstisna Kodu: 233

İstisna kod listesine yeni bir vergi istisna açıklaması eklendi.

Yeni kod:

233 – 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Kapsamında Taşınmazların Devri

Bu kod;

• ISTISNA
• IADE
• IHRACKAYITLI
• SGK
• YTBIADE

fatura tipindeki belgelerde kullanılabilir.

Dolayısıyla yazılım tarafında kullanılan vergi istisna kod listelerinin güncellenmesi gerekiyor.

Özellikle istisna kodlarının sabit bir liste olarak uygulama içerisinde tutulduğu sistemlerde bu yeni kodun listeye eklenmesi önem taşıyor.

6. Yazılım Geliştiriciler İçin Önemli Noktalar

Yapılan değişikliklere baktığımızda, güncellemelerin yalnızca UBL şablonunda alan eklenmesi şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.

Bazı alanlarda doğrudan zorunluluk ve format kontrolü uygulanıyor.

Bu nedenle özellikle e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye üreten yazılımlarda aşağıdaki kontrollerin gözden geçirilmesi faydalı olacaktır:

7. Sonuç

GİB tarafından Temmuz ve Ağustos 2026 döneminde yayımlanan bu değişiklikler, özellikle UBL-TR oluşturan ve e-Belge gönderimi yapan yazılımlar açısından dikkate alınması gereken yeni kontroller getiriyor.

Özellikle;

SARJ / SARJANLIK belgelerinde plaka, şarj başlangıç-bitiş tarih ve saatleri, ESURaporID ve şarj ünitesi seri numarası,

IDIS belgelerinde sevkiyat numarası,

e-İrsaliyelerde araç ve dorse plakalarının ayrıştırılması,

kamu ödemelerinde harcama birimi VKN ve ödeme IBAN’ı,

vergi istisnalarında ise yeni 233 kodu

yazılım geliştirme ve entegrasyon süreçlerinde kontrol edilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.

Özellikle belge oluşturulduktan sonra hata alınmasını beklemek yerine, bu kontrollerin belge oluşturma aşamasında yapılması, kullanıcıların karşılaşabileceği e-Belge gönderim hatalarının azaltılması açısından önem taşıyor.

Not: Bu yazı, GİB tarafından 27.07.2026, 11.08.2026 ve 24.08.2026 tarihlerinde yayımlanan e-Belge paket değişikliklerinde yer alan başlıkların teknik açıdan özetlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Uygulama öncesinde ilgili GİB paket ve teknik kılavuzlarının güncel sürümlerinin ayrıca kontrol edilmesi önerilir.