http://efatura.gov.tr/dosyalar/IHRACAT_e-FATURA_UYGULAMASI_DUYURU.pdf
İHRACAT e-FATURA UYGULAMASINDA
GİB / GTB SİSTEMLERİNDE ARIZA-KESİNTİ HALLERİNDE
KAĞIT ORTAMDA FATURA ÜZERİNE İŞLEM YAPILABİLME
USUL VE ESASLARI HAKKINDA BİLGİLENDİRME
Bilindiği üzere, e-Fatura kayıtlı kullanıcıları için gümrük beyannameli mal ihracı
işlemlerinde e-fatura uygulamasına geçme zorunluluğu 1.7.2017 tarihi ile başlamış olup, bu
tarih itibariyle ilgili mükelleflerce düzenlenecek mal ihracı faturaları e-Fatura olarak
düzenlenip gönderilmeye başlanmıştır.
Bu uygulamaya geçişle birlikte mükelleflerce Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) e-fatura
sistemi üzerinden düzenlenip başarıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (GTB) bilgi sistemlerine
gönderilmiş bazı faturalar, GTB sistemlerindeki teknik aksaklıklar nedeniyle GTB portalına
ulaşamamış ve/veya 23 haneli referans numarası alınamamıştır. Bu sıkıntının giderilmesi için
GTB ve GİB tarafından duyurular, kılavuz güncellemeleri ve genelgeler yayınlanarak
mükelleflerin mağduriyetlerinin önlenmesi için gerekli önlemler alınmış ve kolaylıklar
sağlanmıştır. Bu kapsamda Başkanlığımızca “e-fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri
Kılavuzu” nda 05.07.2017 tarihinde güncelleme yapılarak (Versiyon 1.6) www.efatura.gov.tr
internet adresinde yayınlanmıştır. Bu kılavuzun “3.1.1 Fatura Düzenleyen” başlıklı
bölümünde;
“GİB veya GTB sistemlerinde bir sorun yaşandığında (1210 ya da 1220 kodu alındığında)
ihracat işlemlerinin aksamaması için e-faturaların kağıt çıktılarına istinaden gümrük çıkış
işlemleri tesis edilebilir. Bunun için söz konusu e-fatura kağıt çıktısının bir örneği alınıp, ihracatta
e-fatura uygulaması öncesinde kullanılan matbu ( kağıt/e-arşiv) faturada yapıldığı gibi belge
üzerine ihracatçı tarafından kaşe ve imza tatbik edilerek ve GÇB’ye “0100” belge kodu ile eklenerek
ihracat işlemlerine devam edilebilir. Sistemde yaşanan aksaklık giderildikten sonra GTB tarafından
gerekli sistem yanıtı dönülecek olup, söz konusu e-Faturanın GTB portali üzerinden manuel olarak
kapatılması gerekecektir. Manuel kapatma işlemi ile ilgili olarak gerekli altyapı hazırlandığında
ayrıca duyurulacaktır.” şeklinde açıklamalar eklenmiş ve mükelleflerimize aynı gün internet
sitemizde ayrıca duyurulmuştur.
Diğer taraftan GTB tarafından e-Fatura Uygulamasına ilişkin olarak 30.06.2017 tarihli
ve 2017/7 sayılı Genelge yayımlanmış ve söz konusu Genelge’nin 8 inci maddesinde:
“Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra no: 397) uyarınca e-fatura düzenleme yetkisi
bulunan yükümlülerin gerek kendi sistemlerinde, gerekse e-fatura Uygulamasında meydana
gelebilecek arıza ve kesinti durumlarında kağıt fatura düzenleyebilmeleri mümkün
olduğundan, böyle durumlarda kağıt ortamında düzenlenen faturalar 0100 belge kodu
seçilerek gümrük beyannamesinin ekinde beyan edilebilir.” açıklamalarına yer verilmiş ve bu
çerçevede başvuru süresi 2 saati aşmasına rağmen e-fatura süreci tamamlanamayan işlemler
için başkaca bir belge aranmaksızın, firmaların beyanı doğrultusunda anılan Genelgenin 8 inci
maddesi çerçevesinde kağıt ortamında düzenlenen ve 0100 kodu ile beyan edilen faturalarla
işlem yapılması yönünde bilgilendirme yapılmıştır.
Ancak Başkanlığımızca yapılan bilgilendirme ile GTB tarafından yapılan
bilgilendirmede mükelleflerimizin kağıt fatura mı yoksa e-faturanın kağıt çıktısı ile mi işlem
yapacakları konusunda tereddüt yaşadıkları görülmüş olup, bu sebeple aşağıdaki
açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur:
e-Faturanın düzenlendiği an itibariyle GİB e-Fatura sisteminin arızalı ve kesinti
halinde bulunması ve e-Fatura’nın GİB’e ulaştırılmaması veya mükellefin kullanmakta
olduğu sistemlerinde arıza veya kesinti olması halinde bu durumların genel esaslar
çerçevesinde tevsik edilebilir olması şartıyla; e-Faturanın düzenlenebilmesi mümkün
bulunmadığından, 397 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “9. Sorumluluk ve
Cezai Müeyyideler” başlıklı bölümünde yer verilen; “e-Fatura düzenleme yetkisi bulunan
mükelleflerin gerek kendi sistemlerinde gerekse e-Fatura Uygulamasında meydana
gelebilecek arıza ve kesinti durumlarında fatura düzenleyebilmek için yeteri kadar basılı kağıt
fatura bulundurmaları zorunludur.” açıklaması gereğince MATBU (matbaa baskılı) fatura
(veya mükellef e-Arşiv fatura uygulamasına geçmiş ise e-Arşiv fatura) düzenlenerek işlem
yapılması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, e-Faturanın düzenlendiği an itibariyle gerek GİB sistemlerinde gerekse
mükellefin kullanmakta olduğu sistemlerde e-Fatura düzenlenmesini engelleyici arıza, kesinti
söz konusu değilse bu durumda e-Fatura düzenlenmesi gerekmekle birlikte, GTB
sistemlerinde GİB tarafından gönderilen e-Fatura’ya ilişkin referans ID üretilmesinde, sistem
yanıtlarının dönülmesinde veya sisteme alınması sırasında bir arıza, kesinti veya teknik
başkaca sorunların olması ve bu sürenin 2 saati aşmasına rağmen fatura gönderme sürecinin
GTB sistemlerince tamamlanamaması halinde; düzenlenmiş ve GİB’e iletilmiş e-Fatura’nın
kağıt çıktısı üzerine işlem tesis edilmesi mümkün bulunduğu gibi MATBU fatura (matbaa
baskılı fatura veya e-Arşiv Fatura) ile işlem tesis edilmesi de mümkün bulunmaktadır.
Bu çerçevede matbu fatura düzenlenmeden önce, e-Fatura düzenleme ve GİB
sistemlerine iletilmesi açısından teknik engel, arıza veya kesinti durumunun olup olmadığı
değerlendirilmeli, söz konusu durumların bulunmaması halinde, e-Fatura düzenlenmeli ve
GİB sistemlerine gönderildikten sonra GTB sistemlerinde 2 saati aşan teknik bir aksaklık
nedeniyle e-Fatura’ya göre işlemlerin tamamlanamaması halinde; e-Faturanın kağıt çıktısı
üzerine kağıt fatura prosedürüne göre gümrük çıkış işlemlerinin yapılması mümkün
bulunduğu gibi MATBU fatura (matbaa baskılı fatura veya e-Arşiv Fatura) dikkate alınarak
kağıt fatura prosedürüne göre gümrük çıkış işlemlerinin yapılması da mümkün bulunmaktadır.
Duyurulur.